Ávarp umhverfisráðherra við undirritun samnings Stykkishólmsbæjar við Íslenska gámafélagið.

Málefni umhverfisins öðlast sífellt meira vægi – bæði í opinberri umræðu og í daglegu lífi okkar allra. Á hinu stóra sviði heimsmálanna glímum við vaxandi gróðurhúsaáhrif og hlýnun jarðar af þeirra völdum. Í þjóðmálapólitíkinni hér innanlands reynum við að finna út úr því hvernig við sem þjóð viljum nýta auðlindir landsins sem við búum: hvaða svæði við viljum vernda og hver við viljum virkja til annarra nota. Umhverfismál takmarkast hins vegar engan vegin við sjóðheit pólitísk átakamál innanlands og utan. Fyrst og síðast snýr umhverfisverndin að okkur sjálfum. Við berum ábyrgð hvert og eitt á því að ganga þannig um umhverfi okkar að við takmörkum ekki möguleika komandi kynslóða til velferðar. Umhverfisverndin snýst ekki síst um það hversdagslega; það hvernig við breytum frá degi til dags, hvaða ákvarðanir við tökum sem einstaklingar, fjölskyldur, neytendur og íbúar í okkar sveitarfélögum.

Til allrar hamingju er allt sem bendir til þess að skilningur á þessari staðreynd sé að aukast. Vitund fólks er sannarlega að vakna um ábyrgð þess og einnig hvers það er megnugt þegar kemur að vernd umhverfisins. Fólk af yngri kynslóðinni er betur upplýstari og meðvitaðri en við sem eldri erum, en þróunin er samt öll einn veg og það er vel. Öll getum við lagt eitthvað af mörkum þó svo við björgum ekki heiminum í einni svipan.

Að sama skapi hafa væntingar fólks aukist. Almenningur í dag gerir þá skýru kröfu til stjórnvalda að þau auðveldi þeim að velja leiðir sem stuðla að sjálfbærri nýtingu og draga úr sóun verðmæta. Fjölskyldur og einstaklingar vilja að þeim verði gert auðveldara að neyta minna, velja umhverfisvænni vöru og þjónustu, draga úr sorpi, bæta flokkun þess og auka endurnýtingu. Og fólk vill að það borgi sig að breyta rétt og að skussarnir beri kostnað. Enda ekki vanþörf á. Neysla landsmanna hefur aukist ár frá ári og aukningin verður alltaf hraðari. Í beinu samhengi hefur magn sorps aukist mjög. Reyndar hefur magn sorps sem skilar sér í endurvinnslu einnig aukist, og aukist heldur meira en sem nemur heildarmagni sorps. Það eru góðar fréttir og staðfestir þá vitundarvakningu sem er að verða í okkar samfélagi um þessi mál.

Sorpmálin eru gríðarlega mikilvægur málaflokkur, en að sama skapi afar flókinn. Sem umhverfisráðherra mun ég beita mér fyrir því að skilgreina betur skyldur sveitarfélaga í þessum efnum og samræma þjónustu þeirra þannig að viðmótið gagnvart neytendum verði einfaldara og skilvirkara.

Hér í Stykkishólmi hefur sveitarstjórnin svarað kalli tímans og fólksins, ef svo má að orði komast. Með samningnum við Íslenska gámafélagið mun Stykkishólmsbær fyrst allra sveitarfélaga á Íslandi taka skrefið til fulls í flokkun sorps og hefja almenna flokkun á sorpi og moltugera lífrænan úrgang frá öllum heimilum bæjarfélagsins. Markmið verkefnisins er að minnka umfang almenns sorps sem fer til urðunar að minnsta kosti um 60%. Vonir standa jafnvel til að hægt sé að minnka það um 80%.

Þetta er frábært fordæmi og mikið fagnaðarefni. Ég vil óska sveitarstjórninni og bæjarbúum til hamingju með daginn.